Μεγάλη Κύψα Χαλκιδικής
Wednesday, January 20, 2021
Ο Γιάννης Πύρρος (Φιλόλογος) σε μιά προσπάθεια ετυμολογικής προσέγγισης τοπωνυμίων αναφέρει για την Κύψα: (Από το ρ. κύπτω), κατωφερής μορφολογία του εδάφους, κατωφέρεια. Σύμφωνα με τον Ιωακείμ Παπάγγελο (Αρχαιολόγο) η Κύψα (Μεγάλη και Μικρή), ίσως να σχετίζεται με την αρχαία Σκάψα.
Στον όρμο της Μεγάλης Κύψας, όπου ανασκάφηκε μεγάλη αγροικία του 4ου μ.Χ. αιώνος, σε θέση προγενέστερης εγκατάστασης. Στην αγροικία ήσαν ενταγμένοι και είκοσι, τουλάχιστον, μεγάλοι κεραμικοί κλίβανοι, με πολύχρονη διάρκεια λειτουργίας, η παραγωγή των οποίων, προφανώς αποσκοπούσε στο εμπόριο. Έχοντας υπόψη ότι στην ακτογραμμή, δεξιά και αριστερά της Μεγάλης Κύψας, μέχρι και την προς νότο Μικρή Κύψα, εντοπίζεται πλήθος κεραμικών κλιβάνων της ύστερης αρχαιότητας, θα πρέπει να θεωρηθεί ως πολύ πιθανόν, η Σκάλα της Μεγάλης Κύψας να χρησιμοποιούνταν και ως θέση φόρτωσης της κεραμικής παραγωγής. Η αγροικία επεβίωσε μέχρι και τον 8ον αιώνα. Το 1089 Η περιοχή έγινε μετόχι της αγιορείτικης Μονής του Ξενοφώντος, στην ιδιοκτησία της οποίας παρέμεινε μέχρι την δεκαετία του 1920. Προφανώς η Σκάλα παρέμεινε εν χρήσει, τουλάχιστον για τις ανάγκες του μετοχιού της Μονής και του προς δυσμάς όμορου τότε μετοχιού της Μονής Βατοπεδίου. Ο όρμος της Κύψας αναφέρεται στους πορτολάνους ως ασφαλές αγκυροβόλιο (Quipsa) και στάση υδροδότησης.
Στις αρχές Αυγούστου του 1930 άρχισε να λειτουργεί η αγροτική φυλακή Κασσάνδρας. Οι εκτάσεις και τα κτήρια του μετοχιού του Ξενοφώντος παραδόθηκαν στην κυριότητα του Δημοσίου, το 1931. Σήμερα τα κτήρια των Αγροτικών Φυλακών Ξενοφώντος έχουν υποστεί μεγάλες φθορές και είναι ανενεργά.
Διοικητικές Μεταβολές Ο.Τ.Α.: Κ. Βάλτας (Κασσάνδρειας)
ΦΕΚ 152Α - 09/07/1918: Σύσταση της κοινότητας με έδρα τον οικισμό Βάλτα.
ΦΕΚ - 18/12/1920
Αναγνώριση του οικισμού Μετόχιον Ξενοφώντος και προσάρτησή του στην κοινότητα Βάλτας
ΦΕΚ - 16/05/1928
Ο οικισμός Μετόχιον Ξενοφώντος της κοινότητας καταργείται.
GPS (Γεωγραφικό Πλάτος & Μήκος τοποθεσίας): 40.081474, 23.346597
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:
Ιωακείμ Παπάγγελλος Οικονομολόγος-Αρχαιολόγος (10η Εφορία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων)
«Λιμάνια καὶ σκάλες στὴν Χαλκιδικὴ κατὰ τοὺς Μέσους Χρόνους» 2013
ΕΡΕΥΝΑ, ΦΩΤΟΓΡΑΦΗΣΗ & ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ-ΧΑΡΤΩΝ-ΚΕΙΜΕΝΩΝ:
Βαγγέλης Κατσαρίνης
Ηλεκτρονικός - Κατασκευαστής Ιστοσελίδων Διαδικτύου
© Sunspot Web Design 2008-2026 ®